Tieners en carnaval: te oud voor verkleden

Lieke de Vries

Carnavalskleding expert en kostuumontwerper

Stel je even voor: het is carnaval. Overal waar je kijkt zie je felle kleuren, vreemde pakken en mensen die de draaiende polonaise uitvinden. Lachen, gieren, brullen.

Maar dan kijk je naar de tieners. Staan ze te springen of hangen ze met een ongemakkelijke blik tegen de bar? De hamvraag borrelt op: zijn ze te oud om zich nog te verkleden? Of is dat juist onzin?

Carnaval: Meer Alleen Een Kostuum

Voor wie het nog niet wist: carnaval is veel meer dan alleen een optocht. Het is een feest waarbij de boel op z’n kop wordt gezet. Letterlijk.

De traditie gaat eeuwen terug. Vroeger was het een moment om even stoom af te blazen voordat de rustige vastentijd begon. Mensen trokken maskers aan om anoniem de spot te drijven met de machthebbers.

Het was een soort georganiseerde chaos. En dat verkleden?

Dat is de kern van de zaak. Een kostuum is een schild. Het geeft je de vrijheid om even iemand anders te zijn.

Een piraat, een dinosaurier, of die ene idool van je. Het draait allemaal om even loskomen van wie je bent in het dagelijks leven. Het is creativiteit, humor en een soort groepsgevoel in één.

Hoe Populair is het Echt? De Cijfers

Je zou misschien denken dat het alleen voor de oudere garde is, maar de cijfers liegen niet. Carnaval is nog steeds gigantisch groot.

In 2023 stonden er naar schatting 3,2 miljoen mensen op straat in de carnavalsdagen.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Carnavalstochten (NVC) is dat een enorme groep. De grootste steden, zoals Venlo, Goes en Leeuwarden, lopen vol met tienduizenden bezoekers. En het kost een centje.

De totale uitgaven liepen in 2023 op tot ruim 300 miljoen euro. Dat zit ‘m in optochten, feesten, eten en drinken. Een simpel pakje scoor je voor een tientje, maar een écht goed kostuum kan zo oplopen tot enkele honderden euro’s. En dat is precies waar sommige tieners beginnen te twijfelen.

De Puberbrein vs. Carnaval

Hier komt het: carnaval is voor tieners vaak een dingetje. Uit onderzoek, bijvoorbeeld van het Trimbos-instituut, blijkt dat ongeveer 60% van de tieners (tussen de 13 en 17 jaar) wel eens carnaval viert.

Dat is een stuk meer dan twintig jaar geleden. Dus ze zijn er wel. Maar de houding verschilt enorm. De ene tiener vindt het het beste feest van het jaar.

De ander draait met z’n ogen en noemt het een ‘ouwe-lullen-feest’. Waarom? Omdat de traditionele sfeer soms niet aansluit bij wat jongeren nu leuk vinden.

De bejaardentram en de polonaise met de buurman zijn misschien niet direct hun ideale vrijdagavond.

Waarom twijfelen tieners?

Gelukkig is er een antwoord gekomen op deze mismatch: de ‘rave’-feesten en carnavalsborrels. Evenementen waar elektronische muziek centraal staat en de dresscode iets losser is. Deze feesten, vaak georganiseerd door studentenverenigingen of lokale crews, trekken duizenden jongeren.

Hier voelen tieners zich meer thuis dan in de traditionele zaal met accordeonmuziek. De twijfel komt vaak door drie dingen: uitstraling, kosten en sociale druk.

• De 'Cringe'-Factor: Niets is pijnlijker voor een puber dan iets doen wat 'not done' is. Als ze het idee hebben dat verkleden kinderachtig is, doen ze het niet.
• De Kosten: Een leuk kostuum kost geld. Voor een tiener die net een bijbaantje heeft, is 100 euro aan een pak soms teveel.
• De Groepsdruk: Doet heel de klas het wel? Dan doen ze vaak mee. Doet niemand het? Dan is de kans klein dat ze in hun eentje als piraat gaan.

Waarom het juist WEL kan (en moet)

Er is genoeg reden om wél te verkleden. Allereerst: het is een van de weinige momenten dat je echt los mag gaan.

Geen school, geen prestatiedruk, gewoon feest. Het is een boost voor je sociale leven.

Je breekt het ijs makkelijker als je allebei als banaan bent verkleed. Daarnaast is het een creatieve uitlaatklep. Het bedenken van een outfit, het maken van iets geks, het hoort erbij.

En vergeet de traditie niet. Carnaval is cultuur. Het is iets typisch Nederlands (of Brabants/Limburgs) waar je deel van uitmaakt.

De veiligheidskant van het verhaal

Door je te verkleden, hou je de boel levendig. Wil je de kleintjes alvast in de stemming brengen? Lees dan samen leuke carnavalsboeken en voorleesboeken voor kinderen. Er is ook een serieuze kant. Carnaval kan druk en chaotisch zijn. Politie houdt streng toezicht, vooral op alcoholgebruik onder de 18.

In 2023 werden er in grote steden honderden minderjarigen aangehouden voor openbare dronkenschap of vernieling.

Het is dus zaak om je verstand te gebruiken. Verkleden is leuk, maar veiligheid gaat voor.

Hoe vind je de balans?

Dus, wat is het antwoord op de vraag? Tieners zijn absoluut niet te oud om te verkleden.

Ze zijn te oud voor de *verkeerde* soort verkleedpartijen. De sleutel zit hem in de keuze van het feest. Steeds meer organisaties snappen dat ze de jeugd moeten bedienen. Ze organiseren speciale 'Young Adult' avonden of mixen traditionele optochten met moderne muziek.

Ook de opkomst van duurzame mode speelt een rol; tieners kiezen steeds vaker voor vintage kleding of DIY-pakken (Do It Yourself) om geld en milieu te besparen. Dat is hipper dan een duur, nieuw pak.

De Toekomst van het Feest

De toekomst van carnaval ligt in de mix. De oude garde en de jonge garde zullen elkaar blijven vinden, vooral als ze begrijpen dat ze soms gewoon naar verschillende feesten gaan.

De trend is duidelijk: carnaval wordt diverser. Van 'Rave' tot aan de klassieke optocht. Zelfs voor de allerkleinsten is carnaval in de kinderopvang en peuterspeelzaal een groot feest; het idee dat tieners te oud zijn om te verkleden, is dan ook een mythe.

Ze zijn te oud voor dingen die niet cool zijn, en dat is gezond.

Zolang ze zich kunnen uiten, plezier hebben en een beetje op elkaar passen, is carnaval voor hen perfect. Dus, pak die verf, die glitterjas of die gekke hoed. De enige die bepaalt of het te oud is, ben je zelf. En volgens mij is het leven te kort om niet af en toe als een dinosaurier over de straat te rennen.