De Prins Carnaval: hoe wordt hij gekozen

Portret van Lieke de Vries, carnavalskleding expert en kostuumontwerper
Lieke de Vries
Carnavalskleding expert en kostuumontwerper
Carnavalstradities per regio · 2026-02-15 · 9 min leestijd

Stel je voor: je bent een jaar lang de absolute ster van je stad.

Je draagt een kroon, je hebt een scepter, en overal waar je komt, is het feest. Je bent de Prins Carnaval. Maar hoe word je dat eigenlijk? Is het een loterij? Een verkiezing?

Of zit er een heel ingewikkeld systeem achter? Het antwoord is: een mix van alles.

Het is een zorgvuldig proces vol traditie, spanning en een flinke dosis carnavalsgeest.

Laten we eens kijken achter de schermen van deze unieke Nederlandse traditie.

De basis: wat doet een Prins eigenlijk?

Voordat we duiken in de selectie, is het goed om te weten wat er van een Prins verwacht wordt.

Een Prins Carnaval is veel meer dan iemand die in een mooi pak op een podium staat. Hij is het boegbeeld van de regio, een soort ambassadeur van het gekkigheid.

Hij vertegenwoordigt de carnavalsverenigingen, bezoekt tientallen evenementen (van optochten tot gala's) en is het gezicht van het feest. Het is een baan met veel verantwoordelijkheid, maar vooral ook met heel veel plezier.

De selectieprocedure: een kwestie van charisma

Er bestaat geen landelijk boek met regels voor hoe een Prins gekozen moet worden. Elke regio of vereniging heeft zijn eigen tradities.

Toch zijn er veel overeenkomsten. Het proces draait namelijk nooit om populariteit in de traditionele zin, maar om iets veel belangrijkers: carnavalsbloed. Wie wil slagen, moet aan een aantal ongeschreven regels voldoen.

Het ideale Prins-profiel

Allereerst: je moet al jarenlang actief zijn in de carnavalswereld. Je kunt niet zomaar uit het niets opduiken en denken: "ik wil Prins worden".

Nee, je moet je eerst bewijzen. Je bent al jaren lid van een carnavalsclub, je helpt mee met opbouwen, je bent bekend in de scene. Daarnaast zijn twee dingen essentieel: charisma en een goed verhaal.

Een Prins moet kunnen speechen, lachen maken en mensen meekrijgen. En hij moet een verhaal hebben.

Waarom wil hij Prins worden? Wat wil hij uitstralen?

De voordracht en de ballotage

Dit verhaal moet kloppen bij de club die hem voordraagt. De combinatie van een positieve uitstraling en een sterke binding met de club is goud waard. Het proces begint vaak maanden van tevoren. Binnen een carnavalsvereniging wordt besproken wie het komende jaar Prins zou moeten worden.

Dit is meestal een besloten vergadering. Als de knoop is doorgehakt, wordt de kandidaat (vaak nog geheim) voorgedragen bij de overkoepelende Prins Carnaval Stichting of het 'Hoogwaardig Prinsencollege', zeker voor wie zich afvraagt: carnavalsverenigingen: hoe word je lid?

Deze stichting is de hoeder van de traditie. Zij controleren of de voorgedragen kandidaat wel 'geschikt' is. Dit is een soort ballotage.

Ze kijken of de persoon in kwestie al genoeg heeft betekend voor de carnavalsgemeenschap. Is hij bekend genoeg?

Is er geen vuiltje aan de lucht? In dit stadium wordt er soms ook gekeken naar de financiële kant van de zaak. Een Prins moet vaak zelf ook een deel van de kosten dragen of een eigen netwerk hebben om activiteiten te bekostigen. De totale kosten voor een Prinsenjaar kunnen makkelijk oplopen tot tienduizenden euro's, voor kleding, evenementen en reizen.

De onthulling: het moment suprême

Als de kandidaat is goedgekeurd, breekt de spannendste tijd aan. De Prins wordt vaak maandenlang op de hoogte gebracht en hij begint met de voorbereidingen voor zijn 'regeerperiode'.

De onthulling zelf is een spektakel. Dit gebeurt meestal op een 'Prinsenbal', een groot galafeest voor alle leden van de betrokken verenigingen. De onthulling is een ritueel.

De huidige Prins (of de 'Adjudant') draagt zijn taken over. Met veel tromgeroffel en spanning wordt de nieuwe Prins bekendgemaakt.

De kroon wordt opgezet, de sleutel van de stad (symbolisch) overhandigd, en de naam van de Prins en zijn motto worden wereldkundig gemaakt.

Vanaf dat moment is hij de baas. De eerste officiële daad is vaak een bezoek aan de burgemeester.

De Prins en zijn gevolg

Een Prins staat nooit alleen. Hij wordt bijgestaan door een gevolg, meestal bestaande uit een Adjudant (zijn rechterhand) en een Raad van Elf. Dit is een groep van elf personen die de Prins helpen, beschermen en vermaken.

Zij zijn vaak afkomstig uit dezelfde vereniging en kennen elkaar door en door.

Samen vormen ze een team dat het hele carnavalsjaar door het leven gaat als 'Prins Carnaval met zijn Gevolg'.

De rol van de Stichting

De Prins Carnaval Stichting is de onzichtbare motor achter het hele gebeuren.

Deze onafhankelijke organisatie zorgt ervoor dat alles op rolletjes loopt. Ze organiseren niet alleen de selectieprocedure en het Prinsenbal, maar begeleiden de Prins en zijn gevolg het hele jaar. Zo regelen ze de communicatie met de pers, helpen ze bij het plannen van de agenda en werven ze sponsors.

De stichting zorgt ervoor dat de Prins er elke keer weer tiptop uitziet en dat alle officiële momenten goed verlopen. Zonder deze stichting zou de chaos waarschijnlijk enorm zijn. Ze zijn de ruggengraat van de carnavalstraditie in hun regio.

De kosten en de vergoeding

Een Prins Carnaval zijn kost geld. Veel geld. De kleding (de uniformen, de mantels, de versieringen) die je ook ziet tijdens carnaval in Maastricht, is vaak op maat gemaakt en duur.

Daarnaast zijn er kosten voor het Prinsenbal, reiskosten, en de activiteiten die de Prins organiseert. In de concepttekst werd gesproken over een salaris, maar in de praktijk is dat zeldzaam. Meestal krijgt de Prins een onkostenvergoeding of worden de kosten rechtstreeks vergoed door de stichting of sponsors.

De Prins investeert vaak ook zijn eigen tijd en geld. De totale begroting voor een Prinsenjaar kan variëren van €50.000 tot ver over de €100.000, afhankelijk van de grootte van de vereniging en de ambities van de Prins.

Conclusie: een eer die je moet verdienen

Het kiezen van een Prins Carnaval is dus veel meer dan een poppoll.

Het is een zorgvuldig proces waarin ervaring, karakter en netwerk samenkomen. Je kunt je niet zomaar opgeven; je moet worden uitgekozen door de mensen die je al jaren kennen en waarderen.

Het is een eer die je verdient hebt met bloed, zweet en carnavalsliters. Het is een jaar lang de focus zijn van een van de meest levendige tradities van Nederland. En ondanks de kosten, de tijd en de verantwoordelijkheid, staan er elk jaar weer tientallen mensen te springen om die rol te mogen vervullen. Want Prins Carnaval zijn bij Jocus, dat is en blijft een onvergetelijke ervaring.

Veelgestelde vragen

Hoe wordt een Prins Carnaval gekozen?

Het kiezen van een Prins Carnaval is een complex proces dat verschilt per regio, maar draait om carnavalsbloed en charisma. De carnavalsvereniging bespreekt wie het meest geschikt is, vaak na maanden van interne evaluatie. Deze kandidaat wordt vervolgens voorgedragen aan de Prins Carnaval Stichting, die de geschiktheid beoordeelt op basis van eerdere inzet in de carnavalsgemeenschap.

Wat betaal je om Prins Carnaval te worden?

De kosten voor het ambtsjaar van een Prins Carnaval variëren aanzienlijk, tussen de €10.000 en €20.000. Hoewel een Prins mag genieten van de festiviteiten, is het belangrijk om te benadrukken dat carnaval meer is dan alleen het drinken en de sfeer. De focus ligt op het vertegenwoordigen van de regio en het plezier in het carnavalsfeest.

Wie bepaalt de Prins Carnaval?

De selectie van een Prins Carnaval is een samenwerking tussen verschillende partijen. De Prinsecommissie stelt kandidaten voor aan het bestuur, maar de Raad van Elf speelt ook een rol. Uiteindelijk wordt de Prins benoemd door de Prins Carnaval Stichting, die de geschiktheid van de kandidaat beoordeelt op basis van eerdere inzet in de carnavalsgemeenschap.

Hoe werkt Prins Carnaval?

In principe is elke carnavalsvereniging of plaats die carnaval viert, eigenaar van zijn eigen Prins. Tot de proclamatie, de officiële bekendmaking, is de identiteit van de Prins een groot geheim. De Prins is het boegbeeld van de regio, vertegenwoordigt de carnavalsverenigingen en bezoekt diverse evenementen, wat een belangrijke rol voor hem is.

Wat betaal je om Prins Carnaval te worden?

De kosten voor het ambtsjaar van een Prins Carnaval variëren aanzienlijk, tussen de €10.000 en €20.000. Hoewel een Prins mag genieten van de festiviteiten, is het belangrijk om te benadrukken dat carnaval meer is dan alleen het drinken en de sfeer. De focus ligt op het vertegenwoordigen van de regio en het plezier in het carnavalsfeest.

Portret van Lieke de Vries, carnavalskleding expert en kostuumontwerper
Over Lieke de Vries

Lieke adviseert over de leukste en meest originele carnavalskostuums voor iedereen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Carnavalstradities per regio
Ga naar overzicht →