Livestreams en sociale media tijdens carnaval
Stel je even voor: je staat in je mooiste outfit in een overvolle kroeg in Den Bosch, de confetti vliegt je om de oren en de muziek staat op standje 'oortjes']. Een feestje om nooit te vergeten, toch?
Maar wat als je op datzelfde moment duizenden andere mensen live kunt meekijken via je telefoon? Carnaval is al eeuwenoud, maar de manier waarop we het vieren, is drastisch aan het veranderen. Het is niet meer alleen dat feestje in de kroeg om de hoek; het is een digitaal spektakel geworden.
Livestreams en sociale media hebben de Vastelaovend compleet op zijn kop gezet.
Laten we een duik nemen in deze nieuwe traditie.
Van Koekhakken naar Kijkcijfers
Carnaval draait al eeuwenlang om tradities. Ooit begonnen als een feest voor de vastentijd, is het uitgegroeid tot een periode van lol, satire en absurde kostuums.
De basis is hetzelfde gebleven: even alles op z’n kop. De eerste carnavalsoptochten in Nederland, zoals die in Leiden in 1348, waren vooral lokaal.
Je moest erbij zijn om het te zien. Tegenwoordig hoef je de deur niet meer uit om te genieten van de grootste shows. Een goed voorbeeld van zo’n traditioneel onderdeel is het ‘3 uurkes vurraf’ in steden als Goes.
De burgemeester en de wethouders openen het feest met een dansje en een paar grappen. Vroeger stond je daar met z’n allen op het plein voor te kijken.
Tegenwoordig streamt de gemeente dit live, zodat iedereen die een biertje drinkt bij zijn oma, of gewoon in een andere stad woont, toch kan meegenieten. Zo blijft de traditie behouden, maar bereikt hij een veel groter publiek.
De Outfit: Offline Scoren, Online Delen
Waarom gaan we eigenlijk allemaal verkleed? Het is een combinatie van anoniem feesten, even iemand anders zijn en natuurlijk de sociale druk om de beste outfit van de groep te hebben.
In 2023 ging maar liefst 78% van de Nederlanders verkleed op pad.
En van die groep had 86% een echt kostuum aan. Dat zijn gigantische aantallen. De keuze voor je outfit is tegenwoordig niet meer alleen praktisch; het is een fashion statement.
Denk aan de thema’s van de afgelopen jaren. Superhelden, Disney-figuren of een knipoog naar de nieuwste TikTok-trends. Je ziet het overal. Sociale media als Instagram en TikTok zijn de nieuwe etalages voor carnavalskleding.
Hashtags als #carnaval en #carnavalsoutfit zijn een walhalla voor inspiratie. Voordat je naar de kroeg gaat, scroll je even door je feed om te checken of je outfit wel ‘cool’ genoeg is.
De sociale druk om er perfect uit te zien, is door social media alleen maar toegenomen.
Livestreamen is het nieuwe Kroeglopen
Hier wordt het pas écht interessant. De afgelopen jaren is het livestreamen van halvastenconcerten en de aanloop naar carnaval ontploft.
Platforms als Facebook Live, Instagram Live en YouTube Live worden gebruikt om elk feestje, elke optocht en elk biertje live te brengen. Waarom? Omdat het een manier is om er toch bij te zijn, zelfs als je er fysiek niet bent.
De populariteit is vooral groot onder de jongere generaties, die gewend zijn om alles ‘on demand’ te consumeren. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 35% van de Nederlandse internetgebruikers regelmatig livestreams kijkt, en carnaval is een van de grootste pieken. Organisaties spelen hier slim op in. Neem de ‘Grote Vierbank’ in Goes.
Dit is een van de grootste feesten in de regio, en ze streamen de hele dag door via Facebook Live.
De kijkcijfers zijn enorm. Maar het gaat verder dan alleen de grote evenementen. De Máasroute in Venlo, een andere gigant, genereerde in 2023 alleen al meer dan 10 miljoen kijkuren via hun livestream.
Dat zijn cijfers waar menig tv-programma jaloers op zou zijn. Je kunt nu vanuit je luie stoel in Brabant meekijken met een feestje in Limburg. De afstanden worden kleiner, terwijl de beleving groter wordt.
De Nieuwe Sociale Kring: Online Clubs
Een interessante ontwikkeling is hoe sociale media de manier waarop we carnaval vieren verandert. De vraag ‘met wie ga je het feestje vieren?’ is niet meer zo simpel.
Vroeger was het vooral vrienden, familie en collega’s. Tegenwoordig ontstaan er online carnavalsgroepen op Facebook en WhatsApp. Mensen met dezelfde interesses, uit dezelfde regio of met hetzelfde thema voor ogen, vinden elkaar online.
Je ziet ook dat groepen steeds vaker ‘matching outfits’ dragen. Dit wordt massaal gedeeld op social media.
Het is niet langer alleen een avondje stappen; het is een groepsactiviteit die je online plant, uitvoert en de wereld in slingert. De trend van ‘cosplay’ – het extreem uitwerken van een personage – speelt hier ook een grote rol in. Het niveau van de kostuums wordt hoger en hoger, mede omdat de online waardering ervoor zorgt dat mensen elkaar proberen te overtreffen.
Het Grote Geld: Carnaval is Big Business
Laten we even pragmatisch kijken: carnaval is, zeker bij buitenpodia en tentfeesten tijdens carnaval, ook gewoon een enorme economische motor.
In 2023 leverde het festival ongeveer 300 miljoen euro op. Dat geld verdient de regio vooral aan kostuums, drank, eten en entreetickets.
En ja, die livestreams dragen daar ook aan bij. Advertentie-inkomsten en merchandise-verkoop via online kanalen stromen binnen. Bedrijven die carnavalsspullen verkopen, zijn massaal op social media te vinden. Ze adverteren met hun nieuwste collecties en richten zich op specifieke doelgroepen.
Uit een recent onderzoek bleek dat 60% van de bedrijven die carnaval sponsoren, actief investeert in social media campagnes.
Het is dus niet alleen een feest voor de bezoekers, maar ook voor de marketeers. De combinatie van een feestje bouwen en een product verkopen, werkt online perfect.
De Toekomst: VR-Brillen en AR-Filter
Waar gaan we naartoe? De integratie van livestreams en sociale media, bijvoorbeeld voor playbackshows en lipsync battles met carnaval, zal alleen maar toenemen.
De techniek staat niet stil. We gaan steeds vaker augmented reality (AR) en virtual reality (VR) tegenkomen. Stel je voor: je zet een VR-bril op en staat midden in de Grote Optocht in Maastricht, terwijl je veilig thuis op de bank zit. Of je gebruikt een AR-filter op Instagram om je gezicht te transformeren tot een echte carnavalsclown voordat je de deur uitgaat.
De toekomst van carnaval is hybride. Het is een festival dat zowel in de straten als op het scherm wordt gevierd. Organisaties die hier slim op inspelen, door hun evenementen interactief te maken voor online kijkers, zullen de grootste successen boeken. Carnaval is en blijft een feest van verbinding. En of die verbinding nu fysiek is in de kroeg of digitaal via een livestream, maakt voor de beleving steeds minder uit. De Vastelaovend is springlevend, ook online.
Veelgestelde vragen
Hoe is carnaval veranderd door livestreaming?
Traditioneel was carnaval een lokale ervaring, waarbij je erbij moest zijn om het feest te beleven. Nu, dankzij platforms zoals Facebook en Instagram, kun je live meekijken vanuit je eigen huis, ongeacht waar je bent. Zo blijft de traditie behouden, maar bereikt hij een veel groter publiek.
Welke tradities zijn er rond carnaval?
Carnaval kent een rijke geschiedenis met tradities als gekke kostuums, luide muziek, kleurrijke optochten en uitbundige feesten. Hoewel het in Nederland bekend staat als Vastenavond, is het een traditie die in veel landen wordt gevierd, met wortels in het vasten en een periode van vrijheid en satire.
Wat is ‘3 Uurkes Vurraf’?
‘3 Uurkes Vurraf’ is een traditionele aftrap van carnaval in Brabant, georganiseerd door Omroep Brabant. Het is een feestelijke opening op de vrijdag voor carnaval, waarbij de burgemeester en wethouders een dansje doen en grappen maken, en waarmee de traditie officieel begint.
Waarom gaan mensen verkleed met carnaval?
Mensen gaan verkleed met carnaval om te vieren, te socialiseren en de sociale druk te trotseren om de beste outfit te hebben. In 2023 was 78% van de Nederlanders verkleed, vaak met een thema dat gebaseerd is op populaire trends, zoals superhelden of TikTok-inspiratie.
Met wie gaan mensen het meest vreemd tijdens carnaval?
Volgens een recente enquête ging een aanzienlijk deel van de carnavalsvierders (53,5%) ontrouw met een goede vriend(in). Andere veelvoorkomende partners waren buurmannen of bekenden (29,4%), wat laat zien dat de meeste mensen vreemdgaan met mensen die ze goed kennen.