Gehoorschade voorkomen tijdens carnavalsfeesten

Lieke de Vries

Carnavalskleding expert en kostuumontwerper

Carnaval is pure chaos. Een feest van zuipen, zuipen en nog meer zuipen, maar vooral ook van herrie. En dan bedoel ik écht herrie.

We hebben het over oorverdovende trompetten, schreeuwende mensen en muziek die uit speakers knalt alsof je midden in een concertzaal staat.

Het is de mooiste tijd van het jaar, maar je gehoor zit niet te wachten op die feestvreugde. Als je na drie dagen carnaval thuiskomt met een piep in je oren die harder klinkt dan je eigen gedachten, ben je te laat.

In dit artikel lees je hoe je je oren beschermt zonder een saaie broek te worden. Want gehoorschade is voor altijd, carnaval is maar vier dagen.

Waarom carnaval je oren op de proef stelt

Veel mensen denken dat gehoorschade alleen iets is voor rocksterren of bouwvakkers. Maar een gemiddelde carnavalsparty in Den Bosch of Breda is net zo gevaarlijk voor je oren.

Het geluidsniveau schiet vaak voorbij de veilige grens van 85 decibel (dB).

Zelfs een rustig praatje zit rond de 60 dB, maar zodra de band begint, gaat het hard. Stichting Auditieve Gezondheid meldde onlangs dat de geluidsniveaus op feesten tijdens carnaval vaak tussen de 110 en 120 dB liggen. Dat is net zo hard als een opstijgende straaljager of een motor die op volle toeren draait. En het gevaarlijkste?

Je merkt het vaak niet meteen. Je oren wennen aan de herrie, maar de schade stapelt zich op.

Hoe ontstaat gehoorschade eigenlijk?

Na een avond feesten voelt het alsof je oren verstopt zijn, maar de volgende dag is de piep vaak nog niet weg. Dat is het begin van gehoorschade. Gehoorschade ontstaat door beschadiging van de haartjes in je binnenoor. Deze haartjes zijn verantwoordelijk voor het doorgeven van geluid aan je hersenen. Ze zijn superkwetsbaar.

Zodra ze beschadigd raken door te hard geluid, groeien ze niet meer terug. Het gevolg?

Een permanente piep of een dof gehoor. Je hoeft niet dagenlang in de herrie te zitten om schade op te lopen. Al na 15 minuten blootstelling aan geluid boven de 100 dB kunnen de eerste signalen van schade optreden.

Tijdens carnaval loop je vaak urenlang rond in deze geluidsbaden. De combinatie van harde muziek, dichte menigtes en de akoestiek van een zaal maakt het extra slopend.

Geluid kaatst namelijk tegen muren en plafonds, waardoor de druk nog hoger wordt. Zelfs als je even stil staat, word je nog steeds blootgesteld aan schadelijke geluidsniveaus.

De beste bescherming: oordoppen op maat

De meest effectieve manier om je oren te beschermen is het dragen van oordoppen. Geen excuus meer dat ze niet mooi zitten of dat je de muziek niet meer goed hoort.

Tegenwoordig zijn er oordoppen die het geluid gewoon dempen zonder het te vervormen.

Je kunt nog steeds gezellig kletsen en de muziek blijft klinken zoals het hoort, alleen zachter. Er zijn een paar opties die je moet overwegen: De keuze hangt af van je budget en hoe vaak je feest.

• Schuim oordoppen: Dit zijn de bekende oranje of gele doppen die je in de bouwmarkt koopt. Ze zijn goedkoop (vaak minder dan €10 per setje) en bieden een goede bescherming tot wel 30 dB reductie. Het nadeel is dat ze soms oncomfortabel kunnen zitten na een lange nacht en dat je ze maar een paar keer kunt gebruiken. Merken als Howard Leight zijn hier populair in.
• Silicone oordoppen: Deze doppen zijn zacht en vaak herbruikbaar. Ze sluiten de gehoorgang goed af, maar kunnen wat druk geven. Ze zijn ideaal als je snel last hebt van jeuk van schuim.
• Custom made oordoppen: Dit zijn de crème de la crème. Een audicien maakt een afdruk van je oor en maakt op basis daarvan oordoppen die perfect passen. Ze kosten tussen de €100 en €150, maar ze gaan jarenlang mee en zitten als gegoten. Je kunt ze ook uitlaten voeren met een filter, zodat je precies bepaalt hoeveel geluid er wordt tegengehouden. Voor echte feestbeesten is dit de investering waard.

Als je alleen met carnaval feest, zijn goede schuim- of siliconen doppen vaak al voldoende. Draag je ze vaker? Ga dan voor de custom made versie. Het belangrijkste is dat je ze draagt.

Een oordop in één oor is al beter dan geen. Veel mensen proberen het met watten of tissues.

Waarom niet gewoon watten?

Dit is een slecht idee. Watten dempen het geluid niet genoeg en ze kunnen diep in je oor terechtkomen, wat tot irritatie of zelfs infecties leidt.

Bovendien vallen ze er snel uit als je enthousiast staat te dansen. Blijf bij professionele oordoppen.

Strategieën voor de feestganger

Oordoppen zijn essentieel, maar er zijn meer dingen die je kunt doen om je oren te sparen zonder je carnavalspret te bederven. De kracht van geluid neemt af naarmate je verder weg bent van de bron.

Probeer niet de hele tijd pal voor de speakers te staan. De geluidsdruk is daar het hoogst.

1. Afstand houden van de geluidsbron

Ga iets verder naar achteren of opzij. Je ziet de artiesten misschien minder goed, maar je oren zijn je dankbaar. Ook als je in een drukke kroeg staat, probeer dan plekken te vinden waar de muziek niet rechtstreeks op je wordt gericht.

Je hoeft niet de hele dag en nacht door te feesten. Je oren hebben rust nodig om te herstellen. Plan een paar uur pauze in op een dag. Ga even naar buiten, naar een rustigere ruimte of ga slapen.

2. Neem pauzes

Zelfs een uurtje stilte helpt om de belasting op je gehoor te verminderen.

Als je merkt dat je oren moe aanvoelen of dat je een lichte piep hoort, is het tijd voor een time-out. Alcohol verlaagt je remmingen.

3. Let op je drankgebruik

Je staat harder te praten, je beweegt meer en je merkt minder snel dat het te hard staat. Bovendien kan alcohol het beschermende slijmvlies in je oor aantasten, waardoor je gevoeliger wordt voor geluidsschade. Natuurlijk hoort een biertje bij carnaval, maar probeer het bij te houden.

Een helder hoofd zorgt voor betere keuzes, ook voor je oren. Je lichaam geeft signalen als het teveel geluid te verwerken krijgt.

4. Wees alert op signalen van je lichaam

Een van de eerste signalen is een lichte piep of suizen na blootstelling. Dit heet een tijdelijke drempelverschuiving. Het is een waarschuwing dat je oren overbelast zijn.

Als je dit merkt, ga dan direct naar een rustigere plek. Neem geen risico door te blijven staan.

Een andere waarschuwing is pijn in je oren of een drukgevoel. Dat is het moment om je oordoppen in te doen of weg te gaan.

Het gevaar van de carnavalsmuziek

Carnavalsmuziek is vaak hard en repetitief. De combinatie van bas, blazers en zang kan een zware belasting zijn voor je gehoor.

Vooral de trompetten en saxofoons produceren pieken in het geluidsniveau die ver boven de veilige limieten uitkomen. Een enkele trompetstoot kan makkelijk 130 dB bereiken. Dat is het niveau waarop je oren direct beschadigd raken.

Daarnaast is de akoestiek van feestlocaties vaak slecht. Harde muren en plafonds zorgen voor veel galm, waardoor het geluid langer blijft hangen en harder aanvoelt.

In een kleine, volle zaal kan de geluidsdruk enorm oplopen. Het is slim om hier rekening mee te houden bij het kiezen van je feestlocatie.

Grote, open ruimtes zijn vaak beter dan kleine, dichte kamers.

Wat te doen na carnaval?

Als het feest voorbij is, is het tijd om je oren te laten bijkomen.

De eerste 24 uur na een feest met hard geluid zijn cruciaal. Probeer in deze periode zoveel mogelijk stilte te zoeken. Vermijd lawaaierige omgevingen en zet geen muziek op. Heb je last van een aanhoudende piep of een dof gevoel in je oren dat na een dag niet verdwijnt?

Ga dan langs bij een audicien of een KNO-arts. Zij kunnen een gehoortest doen om te zien of er schade is opgetreden.

Een audiogram geeft inzicht in de staat van je gehoor. De kosten hiervoor liggen meestal tussen de €80 en €150, afhankelijk van waar je naartoe gaat.

Het is een kleine investering voor de zekerheid. Onthoud dat gehoorschade onomkeerbaar is. Je kunt het niet genezen, alleen voorkomen.

Dus pak het volgende carnaval je oordoppen, denk aan goede gehoorbescherming voor kinderen, houd afstand en luister naar je lichaam. Zo kun je nog jarenlang genieten van de leukste feesten zonder dat je een piep als achtergrondmuziek moet accepteren.